Strona główna arrow Własność przemysłowa arrow Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego
Zasady
Samodzielność jednostek samorządu terytorialnego Drukuj E-mail
Napisał Magdalena i Tomasz Horoszkiewicz   
poniedziałek, 31 marzec 2008

Zasada samodzielności jednostek samorządu terytorialnego objęta została ochroną sądową. Poddano jej zarówno prywatnoprawną, jak i publicznoprawną sferę działalności samorządu W ramach chronionej samodzielności samorządu terytorialnego mieścić się będzie:

1)      samodzielność w kształtowaniu ustroju wewnętrznego jednostek samorządu;

2)      samodzielność finansowa, oznaczająca wykonywanie istotnych zadań publicznych w zakresie gospodarki finansowej we własnym imieniu i na własną odpowiedzialność w aspekcie dochodowym, wydatkowy, oraz realizowanie gospodarki finansowej;

3)      samodzielność podatkowa, zgodnie z którą jednostki samorządu terytorialnego mają prawo ustalania wysokości podatków i opłat lokalnych w zakresie określonym w ustawie;

4)      samodzielność majątkowa – jednostki samorządu terytorialnego mają osobowość prawną; przysługuje im prawo własności i inne prawa majątkowe;

5)      samodzielność publicznoprawna, oznaczająca samodzielne wykonywanie zadań publicznych.[1]

Jeżeli chodzi o samodzielność samorządu terytorialnego, to w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego zauważyć można jednolitą linię ochrony dotyczącą tej zasady. Zdaniem Trybunału, samodzielność samorządu nie ma charakteru bezwzględnego – to znaczy, że ustawodawca zachowuje prawo ingerencji
w działalność tych jednostek.[2] Samodzielność samorządu nie może być jednak zniesiona w całości lub w części przesądzającej o jej istocie.[3]

            Samodzielność gmin wyraża się między innymi w przyznaniu im ex lege osobowości prawnej. Zważywszy dwoisty charakter gminy, z jednej strony jako nosiciela imperium przejętego od państwa, z drugiej zaś strony jako podmiotu wyposażonego w majątek, zabieg ten pozwala przyjąć, że zamiarem ustawodawcy było umożliwienie gminie samodzielnego uczestniczenia w obrocie cywilnoprawnym. Osobowość prawna jest bowiem instytucją prawa cywilnego, regulowaną przez kodeks cywilny i oznacza, że gmina może być podmiotem praw
i obowiązków oraz podejmować czynności o charakterze cywilnoprawnym.[4] Natomiast samodzielność gminy w sferze prawa administracyjnego istnieje o tyle,
o ile wynika ona z norm kompetencyjnych.

            W granicach wynikających z ustaw gmina nie jest podporządkowana czyjejkolwiek woli, a czynności prawne i faktyczne podejmuje kierując się wyłącznie własną wolą wyrażaną przez jej pochodzące z wyboru organy. Samodzielność gminy podlega ochronie sądowej. W przypadku zagrożenia jej cudzym działaniem, gmina może żądać zaniechania tego działania, chyba że nie jest ono bezprawne. W razie dokonania naruszenia może ona żądać, ażeby podmiot, który dopuścił się naruszenia, dopełnił czynności potrzebnych do usunięcia jego skutków, w szczególności ażeby złożył oświadczenie odpowiedniej treści
i w odpowiedniej formie. Sądem właściwym do udzielenia ochrony wydaje się sąd powszechny bez względu na to, czy wspomniane zagrożenie lub naruszenie pojawiłoby się w sferze prawa administracyjnego, czy też sferze prawa cywilnego, albowiem we właściwości sądu administracyjnego nie mieści się tego rodzaju kompetencja.[5]



[1] B. Dolnicki, op.cit., s. 15

[2] Wyrok z 24 stycznia 1995 r. w sprawie K. 5/94, OTK 1995, cz. I, s. 40; wyrok z 10 października 1995 r. w sprawie K. 10/95, OTK 1995, cz. II, s. 60; Wyrok z 23 października 1996 r. w sprawie K. 1/96. OTK ZU 1996, nr 5, s. 329

[3] Wyrok z 15 grudnia 1997 r. w sprawie K. 13/97, OTK ZU 1997, nr 5-6

[4] A. Agopszowicz, Z. Gilowska, op.cit., s.65

[5] ibidem

< Poprzedni   Następny >
Kancelarie

Kancelaria Prawna
T.Horoszkiewicz

Rozwody

Alimenty

Podział majątku

Władza rodzicielska

tel. 783312655


Subskrypcja
Bądź na bieżąco, skorzystaj z naszego Newslettera!

Nazwa listy


Imię:

E-mail:

Subskrybuj Zakończ
Zapamiętaj nas
Dodaj serwis do ulubionych
Dodaj stronę do ulubionych
Ustaw jako startową