Pozew, umowa, druk, wyrok, nakaz

Sprzedaż lokalu, który zajmuje najemca posiadający umowę zawartą na czas oznaczony jest często sytuacją, która prowadzi do konfliktu pomiędzy najemcą (użytkownikiem lokalu) i nowym właścicielem nieruchomości. Niestety finał tego sporu wielokrotnie ma miejsce  na sali sądowej. Okazuje się, że sprzedaż lokalu może mieć wpływ na warunki umowy najmu nawet gdy ta została zawarta z datą pewną.

Branża ubezpieczeń na życie zaliczana jest do branży usług o charakterze finansowym, których sprzedaż dokonywana jest przede wszystkim przez agentów. Bardzo istotnym jest więc zatem ich odpowiedni dobór i wyszkolenie. Agent powinien odznaczać się nie tylko wiedzą z zakresu ubezpieczeń, ale także wysoka kultura osobistą. Nie stanowi on jednak jedynego elementu cyklu sprzedaży. Firmy usługowe wykorzystują bowiem w swych działaniach marketingowych różnorodne narzędzia i instrumenty, tworzące tzw. marketing mix. Elementami tej integralnej konfiguracji są przede wszystkim produkt, cena, dystrybucja i promocja oraz dodawany w sferze usług tzw. element ludzki obejmujący osoby zatrudnione w firmie usługowej – w omawianym przypadku właśnie agentów.

Oferta produktu usługowego nie ogranicza się jedynie do samego procesu świadczenia usług, lecz obejmuje również wszystkie zmienne mające na celu przekonanie kupującego do nabycia danej usługi. W przeciwieństwie więc do sprzedających produkty, którzy do swej materialnej oferty próbują dodać jak najwięcej abstrakcyjnych elementów współdziałających, usługodawcy powinni skupiać się na tym, aby uczynić z usługi ofertę jak najbardziej materialną[1].

Proces sprzedaży odbywa się w trzech fazach. W fazie wstępnej agent musi zbliżyć się do klienta, zbudować jego zaufanie do siebie. Istotne jest, aby nawiązując kontakt zrobić dobre wrażenie. Druga faza ma za zadanie merytoryczne załatwienie sprawy, tzn. obalenie mitów, szczerą dyskusję na temat obiekcji i racjonalną, i akceptowalną przez klienta argumentację ich rozwiązań oraz zabezpieczenie klienta przez obawami. W ostatnim etapie należy zakończyć rozmowy i skłonić klienta do wypełnienia wniosku. Agent powinien zmierzać do tego poprzez pytania zamykające, które kładą kres dalszym rozmową lub zawieszanie głosu, ciszą, która zobowiązuje klienta do jej przerwania. Inną formą zakończenia negocjacji może być definitywne pytanie, czy klient decyduje się na zawarcie umowy.

Rola przedstawicieli firm ubezpieczeniowych jest zatem szalenie ważna, gdyż to przede wszystkim oni kreują wizerunek przedsiębiorstwa, to oni są jego wizytówką, to oni przynoszą przychód. Klient nie kupuje „czystego” produktu – kupuje realizację swoich oczekiwań oraz zaspokojenie swoich potrzeb, a więc kupuje jakość usługi[2].

[1] A. Styś (red.), Marketing usług, Wyd. AE, Wrocław 1996, str. 61;

[2] J.J. Sarapata, Reklama ubezpieczeń, Poltex, Wraszawa 1998 r., str.30;

Naprawienie szkody na osobie podlega ogólnemu oraz szczególnemu reżimowi prawnemu. Uszczerbek na osobie może mieć charakter majątkowy oraz niemajątkowy. Szkoda na osobie polegać może na uszkodzeniu ciała, wywołaniu rozstroju zdrowia, pozbawieniu życia, pozbawieniu wolności oraz naruszeniu innych dóbr osobistych człowieka (w szczególności takich jak zdrowie, wolność, cześć, swoboda sumienia, nazwisko lub pseudonim, wizerunek, tajemnica korespondencji, nietykalność mieszkania, twórczość naukowa, artystyczna, wynalazcza i racjonalizatorska).  Co do szkód o charakterze majątkowym wynikających z uszkodzenia ciała lub wywołania rozstroju zdrowia,  naprawienie szkody obejmuje wszelkie wynikłe z tego powodu koszty. Za takie wydatki uznaje się: koszty leczenia, pielęgnacji, odpowiedniego odżywiania, dojazdów osób bliskich w celu odwiedzenia chorego, a także tzw. koszy restytucji zastępczej (np. wózek inwalidzki, protezy, aparaty). Na żądanie poszkodowanego zobowiązany do naprawienia szkody powinien wyłożyć z góry sumę potrzebną na koszty leczenia, a jeżeli poszkodowany stał się inwalidą, także sumę potrzebną na koszty przygotowania do innego zawodu.

Gdyby skutkiem uszkodzenia ciała lub rozstroju zdrowia była śmierć poszkodowanego, to zobowiązany do naprawienia szkody powinien zwrócić koszty leczenia i pogrzebu osobie która koszty te poniosła. Koszty pogrzebu odnoszą się do przeciętnych sum jakie w danej miejscowości wydaje się na zorganizowanie takiej ceremonii. Nie bez znaczenia jest zwyczaj w tym zakresie np. danej grupy etnicznej, wyznaniowej (bardzo wystawne pogrzeby mają w zwyczaju organizować Romowie). Ze śmiercią poszkodowanego wiąże się jeszcze jedna sytuacja, w której podmiotami uprawnionymi są najbliżsi członkowie rodziny zmarłego. Sąd może przyznać im stosowne odszkodowanie jeśli wskutek śmierci poszkodowanego nastąpiło znaczne pogorszenie ich sytuacji życiowej.

 Przepisy kodeksu cywilnego przewidują w określonych przypadkach możność domagania się szczególnego rodzaju odszkodowania jakim jest renta. Renty może żądać poszkodowany, który utracił całkowicie lub częściowo zdolność do pracy zarobkowej albo jeżeli zwiększyły się jego potrzeby lub zmniejszyły widoki powodzenia na przyszłość. Jeżeli w chwili wydania wyroku sąd nie mógł dokładnie ustalić szkody, to wówczas  poszkodowanemu może być przyznana renta tymczasowa.

Drugi przypadek, w którym można dochodzić renty wiąże się ze śmiercią poszkodowanego. W takim przypadku renty może domagać się osoba względem której ciążył na zmarłym ustawowy obowiązek alimentacyjny (np. dzieci, współmałżonek). Taka osoba może żądać od zobowiązanego do naprawienia szkody renty obliczonej stosownie do potrzeb poszkodowanego oraz do możliwości zarobkowych i majątkowych zmarłego przez czas prawdopodobnego trwania obowiązku alimentacyjnego. Takiej samej renty mogą żądać również inne osoby bliskie (np. konkubina), jeśli zmarła osoba dobrowolnie i stale dostarczała im środków utrzymania. Ponadto z okoliczności musi wynikać, iż wymagają tego zasady współżycia społecznego. Prawo do renty nie ulega przedawnieniu. Przedawnieniu podlegają jedynie roszczenia o świadczenia poszczególnych rat rentowych. Termin przedawnienia w takich przypadkach wynosi 3 lata.

            W każdej z sytuacji, gdy możliwe jest zasądzenie przez sąd na rzecz uprawnionych osób renty, osoby te mogą skorzystać z określonego prawa. Mianowicie mogą zwrócić się do sądu z żądaniem przyznania zamiast renty lub jej części jednorazowego odszkodowania. Jeśli sąd uzna ważność powodów takiego wniosku osoby uprawnionej przyczyn takie jednorazowe odszkodowanie. Uczyni tak w szczególności, gdy poszkodowany stał się inwalidą, a przyznanie jednorazowego odszkodowania ułatwi mu wykonywanie nowego zawodu. Takie odszkodowanie można uznać za kapitalizacje renty. Kapitalizacja polega na zastąpieniu prawa do świadczeń rentowych przez jednorazowe świadczenie, które stanowi równowartość uprawnienia do renty jako całości. 

W kodeksie cywilnym nie ma regulacji odnoszącej się do wysokości jednorazowego odszkodowania. Zgodnie z praktyką sądową wysokość ta jest równa sumie poszczególnych świadczeń rentowych za okres 10 lat. Należy pamiętać, że sąd powinien określać tą wysokość ad casum, czyli w zależności od konkretnej sprawy.

W przypadku szkód niemajątkowych na osobie, szkodę nazywamy krzywdą. Odszkodowanie zaś zwane jest zadośćuczynieniem. Zgodnie z zasadami ogólnymi, formą naprawienia krzywdy związanej z naruszeniem dóbr osobistych określonych w artykule 24 k.c. jest dopełnienie czynności potrzebnych do usunięcia skutków naruszenia. W przeważającej części przypadków polegać to będzie na złożeniu oświadczenia woli o określonej treści np. przeproszenie pokrzywdzonego. W pewnych przypadkach możliwe jest zadośćuczynienie w formie pieniężnej. Taka forma wywołuje liczne kontrowersje wśród przedstawicieli doktryny.

Chodzi głównie o niemożliwość wyliczenia krzywdy, która przecież odnosi się do sfery niematerialnej. Z drugiej strony rekompensata pieniężna pozwala pokrzywdzonemu na zatarcie w jakimś stopnia ujemnych przeżyć związanych z krzywdą. Zadośćuczynienie pieniężne możliwe jest w 5 przypadkach:

-          uszkodzenie ciała,

-          wywołania rozstroju zdrowia,

-          pozbawienia osoby wolności,

-          skłonienia kobiety za pomocą podstępu, gwałtu lub nadużycia stosunku zależności do poddania się czynowi nierządnemu,

-          umyślnego naruszenia innych poza wymienionymi dóbr osobistych.

W razie naruszenia dobra osobistego sąd może przyznać zadośćuczynienie pieniężne za doznaną krzywdę bądź samemu poszkodowanemu, bądź zasądzić odpowiednią sumę pieniężną na wskazany przez niego cel społeczny.

Również przepisy pozakodeksowe przewidują formę zadośćuczynienia pieniężnego za krzywdę niemajątkową. Takie uregulowanie znajduje się przykładowo w ustawie z 28 stycznia 1984 r.- Prawo prasowe (sytuacja dotyczy umyślnego naruszenia dóbr osobistych osoby fizycznej przez publikację materiałów prasowych).

Roszczenia odnoszące się do szkód na osobie mają charakter osobisty. Konsekwencją takiego charakteru jest zakaz ich zbywania, z wyjątkiem sytuacji gdy są wymagalne i jako takie zostały uznane na piśmie lub przyznane prawomocnym orzeczeniem.  Odmiennie przedstawia się sytuacja dziedziczenia roszczeń związanych ze szkodą na osobie. Uzależnione jest to od tego, czy mamy o czynienia ze szkodą o charakterze majątkowym, czy niemajątkowym. W pierwszym przypadku stosujemy ogólne reguły dotyczące spadkobrania. W drugiej sytuacji roszczenie o zadośćuczynienie przechodzi na spadkobierców tylko wtedy, gdy zostało uznane na piśmie albo, gdy powództwo zostało wytoczone za życia poszkodowanego.

Na specjalną uwagę zasługuje przepis  wprowadzony do kodeksu cywilnego ustawą z 7 stycznia 1993 r. o planowaniu rodziny, ochronie płodu ludzkiego i o warunkach przerywania ciąży. Zgodnie z jego treścią- z chwilą urodzenia dziecko może żądać naprawienia szkód doznanych przed urodzeniem. Związane to jest ze szkodami prenatalnymi. Odszkodowanie takie może obejmować naprawienie szkody majątkowej oraz zadośćuczynienie pieniężne z tytułu doznanej krzywdy.

            Roszczenie o naprawienie szkody wyrządzonej czynem niedozwolonym ulega przedawnieniu z upływem 3 lat  od dnia, w którym poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia. W każdym wypadku roszczenie to przedawnia się po upływie 10 lat od dnia, w którym nastąpiło zdarzenie wyrządzające szkodę. Dziesięcioletni termin przedawnienia licząc od dnia popełnienia przestępstwa  obowiązuje ponadto w każdym przypadku, gdy szkoda wynikła ze zbrodni lub występku. W taki przypadku nie ma znaczenia kiedy poszkodowany dowiedział się o szkodzie i o osobie obowiązanej do jej naprawienia.